77. Το μυστικό ενός μηχανικού ημίθεου.

Ο μάστορας γύρισε το ταμπελάκι στην πόρτα του καταστήματος, έτσι που ο δρόμος διάβαζε «κλειστόν», και πήρε από τον ώμο τον μαθητή του οδηγώντας τον προς το μέσα μέρος του μαγαζιού. Ήθελε να του δείξει κάτι στο εργαστήρι. Ήταν Παρασκευή, νωρίς το απόγευμα, και ο εμπορικός δρόμος που βρισκόταν το κατάστημα αυτομάτων και αυτοκινούμενων ήταν ασυνήθιστα ήσυχος. Όλη τη βδομάδα o τεχνίτης μιλούσε για έναν θησαυρό που είχε βρει και πώς με αυτόν επιτέλους θα τελείωνε τον «μηχανικό ημίθεο» του, όπως ονόμαζε το φτιαγμένο από διακόσια έξι γρανάζια ομοίωμα ανθρώπου που δούλευε εδώ και μήνες στο εργαστήρι. Όταν είχε ξεκινήσει τον είχε φτιάξει με τριακόσια πενήντα, μα υπό των ταγών της απλότητας και αναμένοντας το κομμάτι που δεν είχε, κατάφερε να μειώσει τον αριθμό που χρειαζόταν το αυτόματο του για να λειτουργήσει.

Ο μαθητής δραττούσης της ευκαιρίας ρώτησε τον δάσκαλο του γιατί στη βιτρίνα εξακολουθούσαν να έχουν τον «Τούρκο» του Wolfgang von Kempelen, ενός αυτόματου που έπαιζε σκάκι, όταν ήταν γνωστό σε όλους πως επρόκειτο για απάτη. Το ανθρώπινο ομοίωμα με την τούρκικη πίπα πάνω στο κουτί με τη σκακιέρα δεν ήταν παρά μία μαριονέτα που την κινούσε έναν άνθρωπος κρυμμένος μέσα στο κουτί. Ο δάσκαλος απάντησε πως κρατάει τον «Τούρκο» στη βιτρίνα γιατί αρέσει στον κόσμο, και γιατί θυμίζει στον ίδιο πώς διάσημοι σκακιστές δέχτηκαν να στριμωχτούν μέσα στο κουτί του «Τούρκου» για να του δώσουν ζωή και να βοηθήσουν στην αυταπάτη Wolfgang. «Σε όλα τα αυτόματα και τα αυτοκινούμενα το παν είναι ο κινητήρας. Όλα τα υπόλοιπα δεν είναι τίποτα παραπάνω από γρανάζια και ελάσματα.»

«Τα σπουδαία αυτόματα χρειάζονται έναν κινητήρα να υπερβαίνει το φυσικό. Τι πιο υπερφυσικό από έναν άνθρωπο;», είπε και χαμογέλασε ο μάστορας. Στα χέρια του κρατούσε ένα κουτί από σκληρό χαρτόνι, και όπως κοιτούσε το μαθητή του, το ύφος του υπονοούσε πώς μέσα στο κουτί είχε κάτι περισσότερο υπερφυσικό από έναν άνθρωπο. Έγνεψε στον βοηθό του να πλησιάσει. Ο μαθητευόμενος πήγε και στάθηκε μπροστά στον δάσκαλο του, που καθόταν σε ένα χαμηλό πάγκο σαν ένα παιδί στον αυλόγυρο ενός σχολείου έχοντας ένα κουτί με το κολατσιό του στα γόνατα, έτοιμο να το ανοίξει. Παραδίπλα του στεκόταν ο «μηχανικό ημίθεος» ψυχρός και ανέκφραστος. Ο μαθητής θυμήθηκε το προηγούμενο βράδυ, όταν έκλεινε το μαγαζί. Εχτές μέσα στα σβησμένα φώτα, τα γρανάζια του αυτόματου έμοιαζαν έτοιμα να σκουριάσουν την επόμενη μέρα και το μηχανικό ανδρείκελο καταδικασμένο σκορπίσει. Σήμερα όμως ο δάσκαλος έλεγε πως μέσα στο Σαββατοκύριακο θα τον έβαζε μπρος.

Με αγωνία ο βοηθός κοίταξε μέσα στο κουτί όταν ο μάστορας σήκωσε το καπάκι. Μέσα είχε μία μηχανική καρδιά. Ήταν ένα μηχανολογικό αριστούργημα. Ο μαθητής υπέθεσε – συγκρίνοντας τις καρδιές των μοσχαριών που έβλεπε κρεμασμένες στο κρεοπωλείο – πώς ήταν ένα ακριβές και πλήρες αντίγραφο της καρδιάς ενός ανθρώπου, με τις βαλβίδες της, τις αορτές της, τους κόλπους της και τα υπόλοιπα της. Διέκρινε όμως ένα πρόβλημα που ήταν παραπάνω από εμφανές για να μην το έχει προσέξει ο δάσκαλος του. Τον ρώτησε σχεδόν αμέσως.

«Μα δάσκαλε, αυτή η καρδιά είναι σπασμένη…»

«Ναι», αποκρίθηκε ο δάσκαλος και χαμογέλασε με περισσότερη ευχάριστη πονηράδα από πριν. «Αυτή η καρδιά όμως έχει καταφέρει να ξαναγαπήσει».